menu
logo
icon-search

Xã hội

5 nguyên nhân khiến Việt Nam chuyển từ vị trí tăng trưởng cao xuống dưới trung bình

VnMedia.24 ngày trước

 - Chủ tịch Quốc hội cho biết có 5 nguyên nhân khiến cho Việt Nam chuyển từ vị trí tăng trưởng cao của thế giới trong năm 2020 xuống dưới trung bình của thế giới vào 2021 và các năm tiếp theo...

Ngày 27/9, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đồng chủ trì Tòa đàm tham vấn chuyên gia về kinh tế - xã hội.

Ghi nhận các ý kiến trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm, điểm lại những nội dung chính, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, do đại dịch, sức khỏe người dân và doanh nghiệp bị suy giảm đáng kể.

Theo đại diện của Ngân hàng thế giới và các ý kiến thảo luận đã xác định 5 nguyên nhân khiến cho Việt Nam chuyển từ vị trí tăng trưởng cao của thế giới trong năm 2020 xuống dưới trung bình của thế giới vào 2021 và các năm tiếp theo.

Các nguyên nhân được chỉ ra là tình hình y tế đang chuyển biến xấu; chương trình vaccine triển khai chậm, đứng sau các nước trong khi vực ASEAN về độ phổ cập vaccine; việc áp dụng các biện pháp cách ly, phong tỏa, hạn chế di chuyển nghiêm ngặt hơn và trong tổ chức thực thi còn thiếu đồng bộ, nhất quán, thiếu linh họat phối hợp, tác động đến kết quả của phòng chống dịch và trong duy trì chuỗi cung ứng và hoạt động của kinh tế xã hội; các chương trình ứng phó quy mô còn khiêm tốn tính trên tỷ lệ GDP; thiếu cân bằng giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, tài khóa chủ yếu giãn hoãn các khoản thuế, giảm chậm nộp và trực tiếp chi tiền mặt còn ít; các chương trình trợ giúp xã hội quy mô vẫn còn hạn chế.

Các đại biểu cũng đã đưa ra nhận định về xu hướng tình hình thế giới năm 2021 và thời gian tới. Theo đó, dự báo tăng trưởng thế giới ở mức 5,6%-6% tuy nhiên triển vọng kinh tế toàn cầu có sự phân hóa sâu sắc.

Có nhóm các nước phục hồi mạnh là các nước phát triển do chủ động vaccine, đạt miễn dịch cộng đồng và có quy mô các gói hỗ trợ rất lớn, siêu nới lỏng cả về tài chính và tiền tệ.

Nhóm các nước phục hồi chậm đối mặt với rủi  ro bùng phát trở lại của dịch bệnh, số ca tử vong tăng là ở những nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Về các lưu ý chính sách đối với Việt Nam, các chuyên gia cho rằng cần kiên định mục tiêu kép có ưu tiên thời điểm và địa bàn cụ thể cho phòng chống dịch hay phát triển kinh tế.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tại buổi tọa đàm

Chủ tịch Quốc hội cho biết, vấn đề này đã được Bộ Chính trị và tại Hội nghị Trung ương 3 vừa qua đã có kết luận rõ ràng về việc thực hiện mục tiêu kép nhưng ưu tiên cái gì tùy thuộc vào diễn biến của từng giai đoạn ở những địa bàn cụ thể, trước mắt tập trung nhiều hơn cho chống dịch, đặt sức khỏe người dân lên trên hết và trước hết. Chủ tịch Quốc hội khẳng định đường hướng được xác định rõ ràng, vấn đề là thực thi như thế nào.

Chủ tịch Quốc hội dẫn lại các nội dung đề xuất, kiến nghị. Một là tập trung đẩy nhanh tiêm chủng và xét nghiệm bởi đây là điều kiện tiên quyết để kiểm soát đại dịch và giảm thiểu thiệt hại về kinh tế - xã hội. Trong đó, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ ủng hộ với ý kiến bản thân các giải pháp phòng chống dịch cũng phải tiết kiệm, hiệu quả.

Hai là tiếp tục giãn cách, hạn chế di chuyển nhưng phải thông minh hơn như áp dụng công nghệ, linh hoạt, đồng bộ, nhất quán, chủ động, gắn với quản trị  quốc gia có phân cấp ủy quyền, liên kết vùng.

Ba là tiếp tục hỗ trợ cả về tài khóa, tiền tệ theo hướng cân bằng hơn, trong đó tài khóa hỗ trợ nhiều hơn cho phục hồi kinh tế - xã hội; tăng chi cho y tế, có hỗ trợ trực tiếp, có chương trình tín dụng hỗ trợ lãi suất có mục tiêu và có địa chỉ; giải pháp hỗ trợ chi phí đầu vào cho doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp đang chịu lỗ, đề xuất cho phép chuyển lỗ nhiều hơn so với quy định hiện nay, hỗ trợ chi phí trong giá thành cao hơn chi phí thực tế…

Cùng với đó, tổ chức thực thi chính sách nhanh gọn và tăng cường giải ngân đầu tư công chú trọng cho công tác chuẩn bị và giao vốn đầu tư công làm tốt, đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước để tăng thu ngân sách thu hút đầu tư. Các đại biểu cũng đề nghị tăng cường trợ giúp xã hội, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương để làm chậm và khắc phục gia tăng bất bình đẳng.

Ngoài ra, tại Tọa đàm, các đại biểu cũng trao đổi về các biện pháp phòng, chống dịch và thích ứng với dịch bệnh, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận nhiều diễn giả dự báo chưa thể khắc phục được ngay dịch bệnh trong năm 2021-2022 và có thể kéo dài; ngày càng nhiều nước chuyển sang mô hình thích ứng, sống chung an toàn với dịch bệnh, chuyển từ đóng cửa, giãn cách sang tăng nhanh tiêm vaccine và giảm tỷ lệ tử vòng, tăng khả năng sẵn sàng của hạ tầng y tế và nâng cao ý thức Nhân dân.

Về bài học kinh nghiệm, gợi ý chính sách cho Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội cho biết, mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ sức khỏe Nhân dân cả về thể chất và tinh thần, đồng thời duy trì sinh hoạt, hoạt động kinh tế - xã hội bình thường ở mức tối đa có thể trong bối cảnh có dịch bệnh, thực chất đây là giải pháp tìm điểm cân bằng, tối ưu giữa y tế và kinh tế - xã hội, áp dụng lĩnh hoạt theo thời điểm và có lộ trình.

Mô hình cho phòng chống dịch trong tình hình mới chú trọng vai trò của ý thức Nhân dân trong bảo vệ sức khỏe và tiêm chủng, năng lực của hệ thống  y tế; cần lưu ý yếu tố linh hoạt, không cứng nhắc, điều chỉnh để thích ứng, tính toán kỹ bài toán lợi ích và chi phí, duy trì sinh hoạt, không làm đứt gãy chuỗi sản xuất và cung ứng...

Các đại biểu cũng kiến nghị Quốc hội cần tăng cường thể chế cho tăng cường quản trị quốc gia, tăng trưởng xanh, mô hình kinh tế mới, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; tăng cường giải trình ở các cơ quan của Quốc hội để minh bạch chính sách đồng hành nhiều nhất đối với Chính phủ trong công tác điều hành, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; tăng cường giám sát thực hiện chính sách.

Đóng chợ truyền thống ảnh hưởng lớn đến người nghèo

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Sĩ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là mô hình chống dịch như thế nào. Nhìn lại thời gian qua, ông Dũng đánh giá, mô hình chống dịch của năm 2020 kéo quá dài. Điều này là nguyên nhân ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế - xã hội.

"Cụ thể, chúng ta đã áp đặt mô hình "zero Covid" quá dài. Chúng ta phong tỏa cứng đất nước, thực tế phong tỏa như vậy chỉ kéo dài được từ 7-10 ngày, chứ không thể làm tới gần nửa năm được. Làm như vậy thì đổ vỡ các chuỗi cung ứng", ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, mới đây, Thủ tướng đã nói về chuyển đổi mô hình chống dịch. Thủ tướng nói là sống chung, an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả dịch bệnh Covid-19. Do vậy, điều quan trọng nhất để phục hồi kinh tế là chuyển đổi mô hình chống dịch. Tuy nhiên, ông Dũng vẫn lo ngại ở mỗi địa phương vẫn còn có cách làm khác nhau.

"Chúng ta phải chuyển đổi mô hình chống dịch như thế nào? Muốn làm được theo hệ thống thì phải có mệnh lệnh từ Trung ương, chứ còn mỗi tỉnh một kiểu như tỉnh đòi loại giấy này tỉnh đòi loại giấy khác; tỉnh cho qua, tỉnh không cho qua… thì làm sao lưu thông được hàng hóa", ông Dũng lo ngại.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cũng đánh giá một loạt chính sách vừa qua đã tạo ra những khoản tô khổng lồ. Cụ thể như, TPHCM "khóa cứng" hết chợ truyền thống, chợ dân sinh, chợ đầu mối, chỉ cho siêu thị hoạt động. Như vậy, siêu thị nhận được những khoản lợi nhuận rất lớn.

"Đó là những khoản tô "ăn theo" chính sách chúng ta đề ra. Những khoản tô này không chỉ ở Hà Nội, TPHCM mà ở rất nhiều tỉnh thành. Cái đó đánh vào người dân nghèo", ông Dũng nói.

Cụ thể, ông Dũng đưa ra ví dụ với hàng chục triệu người đã không có việc làm, nhưng chợ truyền thống giá rẻ không tiếp cận được, phải đi siêu thị. "Hàng triệu người nghèo sống dựa vào chợ truyền thống, mà không chỉ người mua, mà cả người bán", ông Dũng cho hay.

Theo ông Dũng, ngay cả người nông dân sản xuất nhỏ lẻ ở Hà Nội cũng không thể tiếp cận được siêu thị. Do vậy, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho rằng, việc chuyển đổi mô hình chống dịch một hoạt động cụ thể nhất là mở cửa lại chợ truyền thống, chợ đầu mối để hàng triệu người dân có thể tiếp cận được.

(Dân Trí)

 

Xuân Hưng

Lưu bài viết
Chia sẻ
tăng trưởng kinh tế
chợ truyền thống
dịch COVID-19